Kamp Westerbork

Al weet je het fijne niet van de gebeurtenissen die zich op deze plek hebben afgespeeld, de bedrukte sfeer die binnen en om het prikkeldraad hangt, maakt hoe dan ook indruk. Ga je mee op een virtuele rondleiding?

Midden in het Drentse bos ligt het voormalig Kamp Westerbork. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het gebruikt als doorgangskamp. Joden, Sinti en Roma zaten hier meestal tijdelijk, tot ze op transport werden gesteld naar ‘het oosten’ (vernietigingskampen in Duitsland en Polen). Het leven in Kamp Westerbork schijnt in verhouding tot de andere kampen niet zo slecht te zijn geweest. Er was wel honger en de leefomstandigheden waren natuurlijk verre van comfortabel. Ook was er de wekelijkse angst om gedeporteerd te worden. Na de oorlog werden hier oorlogsmisdadigers gevangen gehouden, waarna het “De Schattenberg” als naam kreeg en een woonoord werd voor de naar Nederland gekomen Molukkers.

Tegenwoordig kun je het kamp bezoeken. Aan de bosrand ligt ook een klein museum, waar je meer leest en ziet over de mensen die in het kamp hebben gewoond. Aan de hand van voorwerpen en brieven leer je hen en hun leven een beetje kennen. Ook kun je een blik werpen op de binnenkant van een barak en zijn er meerdere films te zien, waaronder fragmenten van de propagandafilm over Kamp Westerbork die tijdens de oorlog werd gemaakt. Verder is er een klein deel geweid aan De Schattenberg. Het museum is niet zo groot, maar dat is wat mij betreft niet erg. In combinatie met een bezoek aan het voormalig kamp, is de indruk die het maakt al groot genoeg.

De wandeling door het bos naar het kamp is prachtig, maar zodra je op de slagboom afloopt en je aan de linkerkant de commandantswoning ziet, slaat de stemming om. In de woning net buiten het kamp woonde kampcommandant Gemmeker vanaf 1942 tot september 1944, toen hij vluchtte voor de bevrijding. Hij was de derde commandant van Westerbork en stond voor orde en regelmaat. Hij stond mishandeling van de kampbewoners niet toe, al kon hij wel opvliegend zijn. Sport en cabaret waren toegestaan. Wel opvallend was dat veel cabaretvoorstellingen vlak na vertrek van een transport werden georganiseerd. Dit alles passend binnen de illusie van veiligheid die hij creëerde. Tijdens zijn beleid werden er ongeveer 80.000 Joden, Sinti en Roma gedeporteerd. Na de oorlog heeft hij zelf nog gevangen gezeten in het kamp, waarna hij er best wel goed af kwam. Hij heeft altijd ontkent iets geweten te hebben van het lot van zijn gevangenen en zat daarom slechts 6 van de geëiste 10 jaar gevangenisstraf uit. Hij is inmiddels overleden, maar zijn woning staat er nog. Nu in een grote, glazen kas. Beschermd tegen weersinvloeden.

De barakken op het kamp zijn na de oorlog weggehaald en gebruikt in de landbouw. Daarom is er op het kamp nog maar één terug te vinden. De plekken van de andere barakken zijn aangegeven door verhogingen in het gras. Verder staat er nog een oude treinwagon vanaf waar namen worden voorgelezen van mensen die op die datum in 1942 en 1943 op transport werden gesteld. Over het terrein staan palen verspreid waar verhalen uit te horen zijn. Dit zijn verhalen van kinderen, voor kinderen. De belevenissen zijn niet mooier gemaakt dan ze zijn, maar zijn toch draaglijk, met sprankjes geluk. Midden op het veld staat nog een omheining van prikkeldraad. Mensen die daarachter werden verstopt, zaten in de zogeheten ‘strafbarakken’. Dit waren bijvoorbeeld vaak onderduikers.

Wat veel mensen niet weten, is dat er net buiten het kamp een monument staat voor geëxecuteerde verzetsstrijders en een monument voor het crematorium. De metalen deuren in dit stukje bos geven aan waar het crematorium stond. In opengeslagen koffers met foto’s en andere spullen, gaat de vertelling van de bewoners van het kamp door. Op het monument op deze plek staan de namen van de omgekomen verzetsstrijders die op deze plek geëxecuteerd zijn.

Op Kamp Westerbork staan veel monumenten, maar de meest bekende vind je net achter het kamp; de omgekrulde spoorrails. Opdat dit nooit meer kan gebeuren.

Het kamp is gratis te bezoeken. Hier starten ook regelmatig gratis rondleidingen. Het museum kost voor een volwassene €10. Tussen de 8 en 18 jaar betaal je €5 en kinderen jonger dan 8, mogen gratis naar binnen. Voor meer informatie: klik hier.

(no spon)

Gepubliceerd door

Leonie Zuidersma

Heeft Kunst, Cultuur en Media gestudeerd aan de RUG. Is daarnaast beroepschaoot. Meer over mij weten? Check dan mijn berichten bij De Algemene Wanhoop.

Eén gedachte over “Kamp Westerbork”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s